მურჯახეთის სტელა: ნაყოფიერების წინაქრისტიანული კულტი და ფუნქციონალურ სემანტიკური ტრანსფორმაციები ჯავახეთის ეთნოკულტურულ სივრცეში

ანოტაცია

აბ­სტრაქ­ტი.წი­ნამ­დე­ბა­რე სტა­ტი­ა­ში კომ­პლექ­სუ­რა­დაა შეს­წავ­ლი­ლი სამ­ცხე-ჯა­ვა­ხე­თის რე­გი­ონ­ში, კერ­ძოდ, ახალ­ქა­ლა­ქის მუ­ნი­ცი­პა­ლი­ტე­ტის სო­ფელ მურ­ჯა­ხეთ­ში მდე­ბა­რე წი­ნაქ­რის­ტი­ა­ნუ­ლი ხა­ნის მო­ნო­ლი­თუ­რი სტე­ლა. ნაშ­რო­მის მი­ზა­ნია ძეგ­ლის სე­მან­ტი­კუ­რი არ­სის რე­ცეფ­ცია, მას­ზე არ­სე­ბუ­ლი რე­ლი­ე­ფუ­რი სიმ­ბო­ლი­კის კოს­მო­გო­ნი­უ­რი ანა­ლი­ზი და მას­თან და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი მა­გი­ურ-რი­ტუ­ა­ლუ­რი პრაქ­ტი­კის ეთ­ნოგ­რა­ფი­უ­ლი რე­კონ­სტრუქ­ცია. კვლე­ვა ეფუძ­ნე­ბა ინ­ტერ­დის­ციპ­ლი­ნურ მიდ­გო­მას, რო­მე­ლიც აერ­თი­ა­ნებს ავ­ტო­რის მი­ერ მო­პო­ვე­ბულ სა­ვე­ლე-ეთ­ნოგ­რა­ფი­ულ მა­სა­ლებს, სა­არ­ქი­ვო დო­კუ­მენ­ტებ­სა და ის­ტო­რი­ულ-შე­და­რე­ბით ანა­ლიზს. ნაშ­რომ­ში გან­ხი­ლუ­ლია სა­მეც­ნი­ე­რო დის­კურ­სში არ­სე­ბუ­ლი ორი ძი­რი­თა­დი თე­ო­რია (მე­გა­ლი­თუ­რი ვე­შა­პო­ი­დე­ბი­სა და ფა­ლი­კუ­რი კულ­ტის შე­სა­ხებ) და ნაჩ­ვე­ნე­ბია მა­თი შე­საძ­ლო სინ­კრე­ტუ­ლი ბუ­ნე­ბა. გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი ყუ­რად­ღე­ბა ეთ­მო­ბა ლაქ­ტა­ცი­ი­სა და უშ­ვი­ლო­ბის მკურ­ნა­ლო­ბის მიზ­ნით შეს­რუ­ლე­ბულ სა­რი­ტუ­ა­ლო ციკ­ლებს, სა­დაც გა­მოკ­ვე­თი­ლია სიმ­პა­თი­კუ­რი მა­გი­ი­სა და ქთო­ნუ­რი კულ­ტე­ბის ელე­მენ­ტე­ბი. კვლე­ვის შე­დე­გად დგინ­დე­ბა, რომ მურ­ჯა­ხე­თის სტე­ლამ, რო­გორც რე­გი­ო­ნულ­მა საკ­რა­ლურ­მა ცენ­ტრმა, გა­ნი­ცა­და მრა­ვალ­შრი­ა­ნი ფუნ­ქცი­ო­ნა­ლურ-სე­მან­ტი­კუ­რი ტრან­სფორ­მა­ცია — იგი ორ­გა­ნუ­ლად შე­ერ­წყა გვი­ან­დელ ქრის­ტი­ა­ნულ ფოლ­კლო­რულ ნა­რა­ტი­ვებს, ხო­ლო XIX სა­უ­კუ­ნი­დან წარ­მა­ტე­ბით მო­ახ­დი­ნა მიგ­რი­რე­ბუ­ლი სომ­ხუ­რი მო­სახ­ლე­ო­ბის რე­ლი­გი­ურ-სა­ყო­ფაც­ხოვ­რე­ბო რე­ა­ლო­ბა­ში ინ­ტეგ­რი­რე­ბა.

საკ­ვან­ძო სიტ­ყვე­ბი: მურ­ჯა­ხე­თის სტე­ლა, ჯა­ვა­ხე­თი, მე­გა­ლი­თუ­რი კულ­ტუ­რა, ნა­ყო­ფი­ე­რე­ბის მა­გია, ფა­ლი­კუ­რი კულ­ტი, ეთ­ნო­კულ­ტუ­რუ­ლი ტრან­სფორ­მა­ცია, სა­ვე­ლე ეთ­ნოგ­რა­ფია.